صدا در هوا، آب یا هر ماده دیگری بهشکل برخورد مولکولها با یکدیگر منتقل میشود. هرچه فاصله مولکولها با یکدیگر کمتر باشد، برد و سرعت حرکت امواج صوتی هم بیشتر است. جو مریخ بهمراتب از جو زمین رقیقتر است و فاصله مولکولهای هوا در آن یکصد و بیست بار بیشتر از فاصله مولکولهای جو زمین است. بنابراین انتظار میرود صدا در مریخ سرعت و برد کمتری داشته باشد.
پژوهشگران دانشگاه ایالتی پن در شبیهسازی جدیدی، چگونگی انتشار امواج صوتی را در سیاره سرخ بررسی کردهاند و توصیه کردهاند اگر در مریخ به کمک نیاز داشتید، بهتر است امیدوار باشید در آن نزدیکیها کسی پیدا شود؛ زیرا صدای یک جیغ معمولی که در زمین تا فاصله هزار و دویست متری شنیده میشود، در مریخ به هجده متر هم نمیرسد! حتی صدای گوشخراش یک ماشین چمنزنی معمولی که در فضای باز تا فاصله چند کیلومتری هم شنیده میشود، در مریخ دورتر از هفتاد متر شنیده نمیشود.
از سوی دیگر، سرعت انتشار امواج صوتی در سطح سیاره سرخ کمتر از 340 متر در ثانیه (سرعت صوت در هوای زمین) است، در نتیجه صدایی که به گوش میرسد، با آنچه در زمین میشناسیم تفاوت دارد. این وضعیت بسیار شبیه به حالتی است که یک دلقک هلیوم استنشاق میکند و صدایش ناگهان زیر میشود؛ زیرا سرعت انتشار صوت در هلیوم بیشتر است و صدایی که در حنجره دلقک تولید میشود، سرعت بیشتری نسبت به سرعت صوت در هوا دارد و هنگامی که در هوا پخش میشود، چند اکتاو زیرتر شنیده میشود. البته این توصیهها برای افرادی مناسب است که حاضر باشند جو دیاکسید کربنی مریخ را تنفس کنند.
یکی از دلانگیزترین مناظر زمین، آسمان شب است. اما آیا تاکنون از خود پرسیدهاید که آسمان شب در دیگر نقاط منظومه شمسی چگونه است؟ مریخنوردهای ناسا این فرصت را فراهم آوردهاند که برای نخستین بار، بشر بتواند منظره آسمان را از سیارهای دیگر مشاهده کند.
تصویری شبهواقعی از مریخنورد فرصت درحال انجام ماموریت علمی. تصویر از ترکیب مدل واقعی مریخنورد روح در زمینهای با رنگ کاذب تهیه شده است. تصویر زمینه از کنارهم گذاشتن تصاویر ارسالی روح در گودال گوسف تهیه شده است.
نشریه اسکای اند تلسکوپ در شماره آگوست خود، مقالهای را با عنوان نجوم خانگی روی مریخ به قلم جیم بل منتشر کرده و در آن، جزئیاتی از رصدهای شبانه مریخنوردهای روح و فرصت را شرح داده است. جیم بل، منجم و سیارهشناس رصدخانه کرنل، ایتاکا است که مدیریت گروه دوربین چشمانداز وسیع مریخنوردها (PanCam)را برعهده دارد. وی در این مقاله، مشاهدات نجومی مریخنورد روح را که پساز صعود طاقتفرسایش بر فراز تپه هازبند (بلندترین ارتفاع تپههای کلمبیا) انجام شده، توضیح داده است. جالب اینجا است که خود مریخ هم برای تهیه این تصاویر به مریخنورد کمک کرد. یک گردباد ناگهانی، گرد و غبار نشسته بر سلولهای خورشیدی این مریخنورد را پاک کرد و توان تولیدی این سلولها را به 900 وات بازگرداند. بدینترتیب روح میتوانست انرژی کافی را برای استفاده شبانه از رایانه، دوربینها و گرماسازهای خود ذخیره کند.
بسیاری از اعضای گروه پانکم، منجمان حرفهای یا آماتور هستند و همیشه آرزو داشتند آسمانشب را از سیارهای دیگر هم ببینند. مریخنورد روح این فرصت را برای همه فراهم کرد. البته رصد آسمان با یک روبات چهارصد میلیون دلاری به سادگی استفاده از یک تلسکوپ چند هزار دلاری نیست! بل میگوید:«ما صحبتهای زیادی با مدیران برنامه مریخنورد انجام دادیم تا آنها را راضی کنیم از این ابزار برای رصد آسمان مریخ استفاده کنیم.»
شاید زیباترین تصویر نجومی ارسالی مریخنوردها در نیمه دوم سال 2005 گرفته شد، زمانیکه مریخنورد فرصت (که یک نیمکره با مریخنورد روح فاصله دارد) توانست منظره جالبی از طلوع زمین و مشتری را در کنار یکدیگر، پیشاز طلوع خورشید بهتصویر بکشد. آیا این تجربه هیجانانگیزی نیست که کارتپستال خودمان را از سیاره دیگری برایمان بفرستند؟!
مریخنوردها که برای ماموریتی نود روزه رهسپار مریخ شدهبودند، چند روز دیگر نهصد روزگی خود را جشن میگیرند. اگر این روباتهای موفق بتوانند سومین تابستان مریخی خود را نیز جشن بگیرند، سطح تولید انرژی دوباره بهحدی خواهد رسید که رصدهای شبانهشان ازسر گرفته شود. این رصدهای جدید اطلاعات بیشتری را از ابرهای صبحگاهی و شامگاهی، جو پویای مریخ و مدار قمرهای فوبوس و دایموس به ما خواهند داد. همچنین قرار است مریخنوردها وقت بیشتری را به جستجوی شهابها در آسمان مریخ اختصاص دهند. تحلیل اختلالهای ناشی از برخورد پرتوهای کیهانی با دوربینها (همان رگهها و نقطههای ناخواسته در تصاویر خام) میتواند در ارتقای مدارهای الکترونیکی و حساسیت ابزارهای ماموریتهای بعدی ناسا مانند فرودگر فینیکس یا آزمایشگاههای علمی مریخ نقش مهمی ایفا کند.
پریا مقدم. منتظر نظر شما هستم
گودال برخوردي بارينجر در صحراي آريزونااکامپو و همکارانش این دهانه را در سال ۱۹۹۶ کشف کردند. دهانه ی اصلی ، جنوب Aorounga سر از شنزار برآورده و حتی از داخل هواپیماها و ماهواره ها نیز دیده می شود از این رو سالهاست که شناخته شده است.اما دومین و شاید سومین دهانه در زیرشنها مدفون شده اند و تا هنگامی که رادار سوار بر شاتل فضایی ( SIR-C ) در اعماق زمین نفوذ کرده و خطوط ناهموار حاشیه ی آنها را آشکار کرد، در زیر پوشش شنی زمین پنهان مانده بودند.
به گفته ی اکامپو زنجیره های برخوردی اینجا روی زمین کمیابند، اما در نقاط دیگر منظومه ی شمسی پدیده ای متداول محسوب می شوند.
فضاپیمای ویجر ۱(http://www.spacetoday.org/SolSys/Voyagers20years.html) ناسا در سال ۱۹۷۹ نخستین زنجیره ی برخوردی را کشف کرد. وقتی که کاوشگر از کنار کالیستو قمر مشتری می گذشت، دوربین ها خطی از دهانه های برخوردی را ثبت کردند. ( دست کم ۱۵ مورد که با فواصل یکسانی قرار گرفته بودند ) گویی کسی با مسلسل سطح کالیستو را بمباران کرده بود. سرانجام ۸ زنجیره روی کالیستو و سه تای دیگر روی گانیمد کشف شدند.
فضاپيماي ويجر ۱درابتدا علت پیدایش این دهانه ها که زنجیر وار کنار هم شکل گرفته اند یک معما بود. آیا آنها بر اثرفعالیت های آتشفشانی شکل گرفته اند ؟ و یا برخوردهای متوالی یک سیارک با سطح موجب به وجود آمدن آنها شده است؟!
مانند سنگی که به سطح برکه ای پرتاب می شود و چندین بار از روی سطح آب خیز بر می دارد. این حدس ها هم چنان ادامه داشت تا اینکه با کشف دنباله دار شومیکر لوی ۹ در سال ۱۹۹۳ راز زنجیره های برخوردی نیز برملا شد. شومیکر لوی ۹ یک دنباله دار نبود بلکه ریسمانی مرواریدی متشکل از ۲۱ تکه بود که یک سال پیش از کشف آن، گرانش مشتری انسجام هسته اصلی را از هم گسیخته و آن را تکه تکه کرده بود.
اما شومیکر لوی پس از تکه تکه شدن چندان عمر نکرد و یک سال بعد در پی انتقام جویی از غول منظومه ی شمسی به آن برخورد کرد و رصدگران شاهد انفجار مهیبی در جو مشتری بودند. اکنون به راحتی می توان تصور کرد که اگر مشتری سطحی جامد داشت چه پیش می آمد، برخوردهای پیاپی تکه های دنباله دار، زنجیره ای از دهانه های برخوردی را بر چهره ی او می آفریدند!
از آن پس اخترشناسان پی بردند که دنباله دارهای تکه تکه و توده ی سیارک های خرد شده را می توان به فراوانی در منظومه ی شمسی یافت. دنباله دارها به نسبت راحت تر تکه تکه می شوند؛ نور خورشید به تنهایی می تواند هسته ی سست آنها را از متلاشي كند و همچنین شواهدی که روز به روز بر تعدادشان افزوده می شود نشان از آن دارند که بسیاری از سیارک های به ظاهر جامد در واقع مجموعه ای از خرده سنگ ها و غبارند که نیروی گرانشی ضعیفی آنها را به هم پیوند داده است.
نمايي از برخورد شوميکر-لوي ۹ با غول منظومه شمسيدر سال ۱۹۹۴ دو محقق به نام های Jay Melosh و Ewen Whitaker از یافتن دو زنجیره ی برخوردی روی ماه خبر دادند، یکی از آنها روی سطح دهانه ی Davy قرار گرفته و بسیار تماشایی است، خطی از ۲۳ جای آبله گون که قطر هر یک حدود چند مایل است. این مسأله ثابت می کند که زنجیره های برخوردی در مجموعه ی زمین و ماه نیز وجود دارند... ولي اين دهانه ها كجاي زمين قرار دارند؟؟
زمین تمایل دارد که دهانه های برخوردی اش را پنهان کند. باد و باران آنها را می فرساید، رسوب ها آنها را پر می کنند و سرانجام جابجایی صفحه های تکتونیک آنها را کاملاً از روی پوسته پاک می کنند. بنابراین طبیعی است که تاکنون تنها ۱۷۴تا از آنها کشف شده باشد. اما بر روی ماه فرسایشی نیست و میلیونها اثر برخوردي به خوبی باقی مانده اند.
اخترشناس آماتور Emilio Gonzalez در مارس ۲۰۰۶ تکنیکی جدید را در کشف زنجیره های برخوردی زمین به کار برد. وی توضیح می دهد که از Google Earth استفاده می کند، نقشه ای دیجیتالی از سیاره مان که محصول کنار هم چیدن تصاویر ماهواره ای است. Gonzalez ابتدا به سراغ دهانه ی برخوردی Kebira ، بزرگترین دهانه ی Sahara رفت که یافتن آن بسیار ساده بود. دقایقی بعد هنگامی که روی مرز لیبی و چاد به جستجوی بیشتر می پرداخت دو دهانه ی جدید پیدا کرد.
هر دوی آنها دارای حلقه های متعدد و یک قله ی مرکزی بودند، نمایی از یک برخورد پرانرژی که Gonzalez از یافتن آن بدین سادگی شگفت زده شده بود. آن دو به طور باورنکردنی هم رده ی دهانه ی Aorounga به فاصله ی ۲۰۰ کیلومتر دورتر قرار دارند. اکامپو شک دارد که این دهانه های جدید با Aorounga ارتباطی داشته باشند، زیرا چنین به نظر می رسد که هم سن نباشند. اما دلیلی برای رد اين نظر نيست.
گودال هاي برخوردي چهره ي ماه را آبله گون کرده اند.برای اثبات اینکه یک دهانه برخوردی یا آتشفشانی است، محققان باید در محل آن به جستجوی نشانه های فرازمینی از قبیل تکه های مخروطی و مواد معدنی که تحت فشار و گرمای شدید بوده اند بپردازند. و با تخمین عمر دهانه ، آن را به عنوان جزئی از یک زنجیره و یا یک برخورد مستقل مشخص کنند.
اکامپو معتقد است که تاریخ زمین با این برخوردها شکل می گیرد و زنجیره های برخوردی اطلاعات مهمی را در اختیار ما قرار می دهند. بنابراین تحقیقات بر روی زنجیره های برخوردی هم چنان ادامه دارد.
در طول دو سال آينده ، ۵ سفينه ي ديگر براي رصد نزديک از خورشيد ،به سوهو اضافه خواهند شد.دو مورد از اين سفينه ها به نام هاي Solar B و Proba-۲ توسط سازمان فضايي اروپا فرستاده خواهند شد.جفت سفينه هاي STEREO و همچنين سفينه ي مدارگرد "ديناميک خورشيدي" (Solar Dynamics Orbiter) توسط ناسا در سال ۲۰۰۸ به فضا پرتاب خواهند شد.
طرحي از رصدخانه ي فضايي SOHO در کنار خورشيدبراي اطمينان از آنکه سوهو اهميت و اعتبار خود را در بين اين سفينه هاي جديد از دست ندهد ،سازمان فضايي اروپا (ESA) سرمايه گذاري جديدي را براي تمديد ماموريت اين سفينه آغاز کرده است.از زمان پرتاب سفينه ي سوهو ،اين رصدخانه تصاوير بي نظيري از خورشيد براي دانشمندان فراهم آورده است.اختصاص بودجه ي جديد براي اين رصدخانه ي فضايي ،اين امکان را فراهم مي سازد تا سوهو ،ماموريت خود را از آوريل ۲۰۰۷ تا دسامبر ۲۰۰۹ ادامه دهد.
با وجود آنکه اين مجموعه بيش از ده سال به رصد خورشيد پرداخته است ،کماکان به کار خود ادامه داده و فعاليت هاي خورشيدي را به دقت زير نظر دارد.اين نگاه دقيق به نزديک ترين ستاره به ما يعني خورشيد ،به منجمين امکان مي دهد تا درون خورشيد را از طريق ثبت امواج لرزه اي سطح آن ،به دقت مطالعه و بررسي کنند.
در طول سال هاي ماموريت سوهو ،بيش از ۲۳۰۰ دانشمند از اطلاعات اين رصدخانه براي انجام و تکميل تحقيق و پژوهش خود استفاده کرده و بيش از ۲۴۰۰ مقاله ي علمي در نشريات علمي معتبر به چاپ رسانده اند.در طي دو سال اخير ،به طور متوسط در هر روز يک مقاله ي علمي که در آن از اطلاعات دريافتي سوهو استفاده شده ،منتشر گرديده است.
"برنهارد فلک" (Bernhard Fleck) محقق پروژه ي سوهو مي گويد:«ادامه ي ماموريت سوهو ما را قادر مي سازد تا موقعيت و اهميت اين پروژه را به عنوان مهم ترين کاوش در تاريخ فيزيک خورشيدي تثبيت کنيم.اين سفينه تا پايان ماموريت خود مي تواند اقدامات بسيار مفيدي را انجام دهد».
در طول دو سال آينده ،۵ سفينه ي ديگر به سوهو اضافه خواهند شد.سفينه ي Solar B که توسط "آژانس اکتشافات هوافضاي ژاپن" (ISAS/JAXA) ساخته شده ، اواخر امسال با همکاري سازمان فضايي اروپا به فضا پرتاب خواهد شد.سازمان فضايي اروپا در ازاي استفاده از اطلاعات دريافتي اين سفينه ،اجازه ي استفاده از ايستگاه و تلسکوپ زميني "سوالبارد" (Svalbard) در نروژ را به آژانس اکتشافات هوافضاي ژاپن خواهد داد.
در سال آينده ،سازمان فضايي اروپا ،سفينه ي "پروبا-۲" را نيز به فضا خواهد فرستاد.اين سفينه که ابزار هاي بسيار پيشرفته خورشيدي را با خود به همراه مي برد ،نمايشي از تکنولوژي پيشرفته ي سازمان فضايي اروپاست.پروبا همچنين ،دوربيني به همراه خواهد داشت که مکمل دوربين EIT در سفينه ي سوهو محسوب مي شود.در حالي که دوربين EIT بر سرچشمه ي فوران هاي خورشيدي و تحولات اوليه آنها تمرکز دارد ،دوربين پروبا ،اين فوران ها را در فضا دنبال کرده و به دقت تحت نظر مي گيرد.
از طرفي ديگر ،امسال ،سازمان فضايي آمريکا ،ناسا، جفت سفينه هاي خورشيدي STEREO را در مدار قرار خواهد داد و پس از آن در سال ۲۰۰۸ سفينه ي مدارگرد "ديناميک خورشيدي" را به فضا خواهد فرستاد.سفينه هاي خورشيدي جديد ناسا (سه فضاپيماي ذکر شده) ،بر خلاف تصور عموم، نه تنها باعث متروک شدن سوهو نخواهند شد ،بلکه از آن به عنوان يکي از مهم ترين اعضاي اين تيم استفاده خواهند کرد.سوهو وظيفه ي تامين تصاوير را از نقطه ديد سوم براي کمک به تجزيه و تحليل رصد هاي سفينه هاي STEREO بر عهده دارد.همچنين تاج نگار سفينه ي سوهو هنوز بي نظير باقي خواهد ماند.اين ابزار قادر است تا با حذف نور شديد خورشيد از ديد خود ،لايه ي بسيار نازک بيروني جو اين ستاره را به دقت بررسي کند.
"هرمان اوپگنورت" (Hermann Opgenoorth) رئيس بخش ماموريت هاي منظومه شمسي در سازمان فضايي اروپا مي گويد:«در سال آينده ،ناوگاني از سفينه هاي فضايي در حال مطالعه و بررسي خورشيد خواهند بود». اين اتفاق همچنين باعث پيشرفت پروژه اي عظيم به نام "زندگي جهاني با يک ستاره" خواهد شد.اين پروژه بلند مدت ،همکاري بين المللي دانشمندان خورشيد شناس و فيزيک دان براي مطالعه و بررسي خورشيد و اثرات آن بر زمين و ديگر سيارات منظومه شمسي است.
پروژه ي "زندگي جهاني با يک ستاره" در نهايت به پرتاب "مدارگرد خورشيد" توسط سازمان فضايي اروپا در سال ۲۰۱۵ منجر خواهد شد.اين سفينه در سفر خود به نزديکي خورشيد خواهد رفت و نگاه بسيار دقيقي را از نزديک بر قلب منظومه شمسي ما و حوادث و اتفاقات درون آن خواهد افکند.
نيازمندي ها به اين هواپيماها عبارتند از:
F-35A كه يك جنگنده حمله از هوا به زمين و براي جايگزيني F-16 و A-10 در ادامه پروژه F-22 توسط نيروي هوائي ايالات متحده مي باشد. تعداد مورد نياز به اين نوع 1763 فروند مي باشد.
F-35B كه يك جنگنده ضربتي كوتاه برخاست عمودي نشين براي تفنگداران دريائي ايالات متحده بوده و جايگزين F/A-18B/C و AV-8b خواهد شد. تعداد مورد نياز به اين نوع 480 فروند مي باشد.
F-35C كه يك جنگنده ضربتي براي نيروي دريائي سلطنتي بريتانيا جهت جايگزيني Sea Harrier ها مي باشد. تعداد مورد نياز به اين نوع 60 فروند مي باشد.
F-35C كه يك جنگنده ضربتي روزهاي اوليه جنگ براي نيروهاي دريائي ايالات متحده بوده و جهت جايگزيني F/A-18B/C و A-6 در ادامه پروژه F/A-18E/F مي باشد. تعداد مورد نياز به اين نوع 480 فروند مي باشد.
در سال 1996 مناقصه اي برگزار گرديد كه بر اساس آن دو كنسرسيوم به رهبري لاكهيد مارتين و بوئينگ موظف گرديدند تا نسخه نمايشي از انواع مختلف جنگنده ضربتي مشترك را توليد نمايند و نهايتا با شكست پروژه X-32 بوئينگ در مقابل پروژه X-35 لاكهيد مارتين و در سال 2001 كنسرسيوم بين المللي به رهبري لاكهيد مارتين موظف به ساخت پرنده X-35 خود با نام جديد F-35 گرديد. در فاز نمايش و گسترش سيستم ها (System Development and Demonstration, SDD) تعداد 22 پرنده اوليه (14 عدد براي تستهاي پروازي و 8 عدد براي تستهاي زميني) ساخته خواهد شد. در آوريل سال 2003 يك دوره كامل موفقيت آميز بر روي طراحي اوليه JSF به پايان رسيد و دوره فاز طراحي پيشرفته نيز از آوريل 2004 تا سال 2005 صورت خواهد گرفت. اولين هواپيماي F-35A اولين پرواز خود را در سال 2006 و اولين هواپيماي F-35B اولين پرواز خود را در سال 2007 انجام خواهد داد. هواپيماي F-35A از سال 2008 و هواپيماي F-35B از سال 2012 وارد سرويس خواهند شد. اعضاي تيم بين المللي به رهبري لاكهيد مارتين عبارتند از نورثروپ گرومن، بي آ اي سيستمز، پرت اند ويتني و رولز رويس.
اينم قسمت هاي مختلف اين هواپيما:  |
_________________ |
اعضاي تيم آكروجت ت ا ج طلايي در ادوار مختلف:::
1958 (1337) 4 Ship F-84G Thunderjet
(Maj. Nader Jahanbani (Leader
Gen. Mohammad Khatami
Capt. Siamak Jahanbini **Was involved in fatal crash.
1st Lt. Abdolhosain Minousepehr
(Capt. Amirhossain Rabii (Alternate
1959 (1338) 9 Ship F-84G Thunderjet
Maj. Nader Jahanbani (Leader
Gen. Mahammad Khatami
Capt. Amirhossain Rabii
Capt. Abdolhosain Minusepehr
Capt. Changiz Makoii
1st Lt. Nader Yousefi
1st Lt. Fariboorz Paywar
1st Lt. Bahman Bagheri
1st Lt. Asghar Imanian
In 1959 this team also had 3 Joint Air Shows two with U.S.A.F. Team
(4 Ship F-100) and one with Italian Air Force Team (6 Ship F-86).
1960 (1339) 6 Ship F-84G Thunderjet
Maj. Nader Jahanbani (leader)
Capt. Abdolhosain Minusepehr
Capt. Bahman Bagheri
Capt. Fariboorz Paywar
Capt. Asghar Imanian
1st Lt. Ayat Mohagheghi
1st Lt. Nader Yousefi
Team had a joint Air Show With U.S.A.F. Team (4 Ship F-100)
1961 (1340) 6 Ship F-86 LeSabre
Maj. Nader Jahanbani (leader)
Capt. Abdolhosain Minusepehr
Capt. Bahman Bagheri
Capt. Fariboorz Paywar
Capt. Asghar Imanian
1st Lt. Ayat Mohagheghi
1st Lt. Nader Yousefi
In 1961 this team also had 3 Joint Air Show with U.S.A.F. (4 Ship F-100)
Royal Air Force (12 Ship Hunter) and France (12 Ship Mister 4)
1962 (1341) 6 Ship F-86 LeSabre
Maj. Nader Jahanbani (leader)
Capt. Abdolhosain Minusepehr
Capt. Ayat Mohagheghi
Capt. Bahman Bagheri
Capt. Fariboorz Paywar
Capt. Asghar Imanian
Capt. Nader Yousefi
1963 (1342) 4 Ship F-86 LeSabre
Maj. Amirhossain Rabii (Leader)
Capt. Bahman Bagheri
Capt. Fariboorz Paywar **Was involved in fatal crash.
Capt. Asghar Imanian
Capt. Nader Yousefi
Team started as a 6 Ship But 1St.Lt. Ghasem Farajwan and 1st .Lt.Esmaeel Memari were involved in a fatal crash during the AcroJet practices.
1964 (1343) 5 Ship F-86 LeSabre
Capt. Abdolhosain Minusepehr (Leader)
Capt. Bahram Hooshyar
Capt. Ali Ghasemian
Capt. Nosrat Abdoulahifard
1st Lt. Mohsen Poursaba
1965 (1344) 5 Ship F-86 LeSabre
Maj. Abdolhosain Minusepehr (Leader)
1st Lt Bahram Hooshyar
1st Lt.Ali Ghasemian
1st Lt. Mohsen Poursaba
1st Lt. Nosrat Abdoulahifard
1966 (1345) 5 Ship F-86 LeSabre
Maj. Abdolhosain Minusepehr (Leader)
Capt. Bahram Hooshyar
Capt. Mohsen Poursaba
Capt. Nosrat Abdoulahifard ***
1st Lt. Heydar Safari
***Prior to the show Capt. Abdoulahifard's F-86 was involved in a bird strike resulting the pilot to eject.
1967 (1346) 5 Ship F-86 LeSabre
Capt. Bahram Hooshyar (Leader)
Capt. Nosrat Abdoulahifard
Capt. Mohsen Poursaba
1st Lt. Mahmoud Basirian
1st Lt. Heydar Safari
1968 (1347) 5 Ship F-5A Freedom Fighter
Maj. Amirhossain Rabii (Leader)
Capt. Nader Yousefi
Capt. Vahid Kimiagar
Capt. Asghar Imanian
Capt. Nosrat Abdoulahifard
1969 (1348) 6 Ship F-86 LeSabre
Gen. Nader Jahanbani (Leader)
1st Lt. Mahmoud Imanian
1st Lt. Javad Rajabian
1st Lt. Fereydoun Izadseta
1st Lt. Siawash Mokfi
1st Lt. Masoud Teymouri **Was involved in fatal crash.
1st Lt. Asghar Abrishamian
1970 (1349) 5 Ship F-86 LeSabre
Capt. Bahram Hooshyar (Leader)
Capt. Mahmoud Imanian
Capt. Javad Rajabian
Capt. Siawash Mokfi
Capt. Asghar Abrishamian
1971 (1350) 6 Ship F-5A Freedom Fighter
Maj. Ayat Mohagheghi (Leader)
Capt. Habib Masoudi
Capt. Masoud Yasaee
1st Lt. Manoochehr Khalili
1st Lt. Jalal Payami
1st Lt. Houshang Aghasibake
1st Lt. Esmaeel Ghayour **Was involved in fatal crash.
2nd Lt. Farhad Nassirkhani
1972 (1351) 5 Ship F-5A Freedom Fighter
Maj. Ayat Mohagheghi (Leader)
Capt. Manoochehr Khalili
Capt. Habib Masoudi
Capt. Jalal Payami
Capt. Houshang Aghasibake
1st Lt. Farhad Nassirkhani
1973 (1352) 6 Ship F-5A Freedom Fighter
Maj. Vahid Kimiagar (Leader)
Capt. Manoochehr Khalili
Capt. Habib Masoudi
Capt. Jalal Payami
Capt. Houshang Aghasibake
Capt. Mahmoud Imanian
Capt. Farhad Nassirkhani
Also had a joint Air Show With U.S.N. Blue Angeles in Tehran
1974 (1353) 6 Ship F-5A Freedom Fighter
Capt. Mahmoud Imanian (Leader)
Capt. Manoochehr Khalili
Capt. Habib Masoudi
Capt. Jalal Payami **was involved in fatal crash during AcroJet practice.
Capt. Houshang Aghasibake
Capt. Farhad Nassirkhani
1975 (1354) 6 Ship F-5A Freedom Fighter
Capt. Manoochehr Khalili (Leader)
Capt. Farhad Nassirkhani
Capt. Nosrat Dehkharghani
Capt. Yadollah Javadpour
1st Lt. Asdolah Akbari
1st Lt. Masoud Kakwan
1st Lt. Amin Bolghand
1st Lt. Kazem Zarifkhadem
1st Lt. Ghassem Golparwar
In this year Gen. Khatami one of the pioneers in IIAF Golden Crown and a major factor in bringing IIAF to a modern era was involved in a fatal Kite Accident.
The IIAF personal will always value his efforts
1976 (1355) 7 Ship F-5E Tiger II
Maj. Manoochehr Khalili (Leader)
Capt. Farhad Nassirkhani
Capt. Nosrat Dehkharghani
Capt. Yadollah Javadpour
Capt. Ghassem Golparwar
1st Lt. Asdolah Akbari
1st Lt. Masoud Kakwan
1st Lt. Amin Bolghand
1st Lt. Kazem Zarifkhadem
1st Lt. Masoud Mostofi
In this Year the Golden Crown was invited to Paris Air Show.
1977 (1356) 8 Ship F-5E Tiger II
Maj. Manoochehr Khalili (Leader)
Capt. Farhad Nassirkhani
Capt. Nosrat Dehkharghani
Capt. Yadollah Javadpour
Capt. Ghassem Golparwar
Capt. Asdolah Akbari
Capt. Amin Bolghand
Capt. Masoud Mostofi
1st Lt. Masoud Kakwan
1st Lt. Kazem Zarifkhadem
1978 (1357) 8 Ship F-5E Tiger II
Maj. Manoochehr Khalili (Leader)
Maj. Farhad Nassirkhani
Capt. Nosrat Dehkharghani
Capt. Yadollah Javadpour
Capt. Ghassem Golparwar
Capt. Asdolah Akbari
Capt. Amin Bolghand
Capt. Masoud Mostofi
Capt. Masoud Kakvan
Capt. Kazem Zarifkhadem
Capt. Yadolah Sharifi Rad
سال 1322 براي خلباني به روسيه رفت و از دانشگاه با درجه ستوان يكم ارشد فارغ التحصيل شد و به نيروي هوايي پيوست
سال 1336 براي گذراندن دوره جت به آلمان رفت و بعد از بازگشت معلم خلبان يگانهاي شكاري شد
پس از ورود F-84 ها و F-86 ها كار تشكيل تيم آكروجت را آغاز كرد و پدر آكروجت ايران محسوب ميشه سپس به درجه ی سپهبدی رسید و در سال ۱۳۵۷ توسط رژیم جدید به شهادت رسید.
روحش جاوید باد در مینو.
نمونه اینگونه هواپیما ها بسیار است اما یک نمونه خوب ، موفق و بسیار معروف از تیره اینگونه هواپیماها بمب افکن معروف و شناخته شده B-2 معروف به شبح است . این بمب افکن نه تنها به خاطر رادار گریز بودنش بلکه به خاطر بسیاری از فاکتور ها و ویژگی های حائز اهمیت و منحصر به فردش به عنوان یکی از طرح های بسیار موفق قرن بیستم به شمار میرود .
در زیر توضیحی کوتاه و اجمالی در مورد این پرنده میخوانیم .
هواپيماي بمب افكن چندمنظوره سنگين B-2 ملقب به شبح ( Spirit ) توانايي حمل تسليحات اتمي و غيراتمي را دارد وهمچون بمب افكن هايي چون B-52 وB1-B با فناوري رادارگريزي ( Stealth ) بدون دیده شدن توانايي حمله به تمامي نقاط حساس و استراتژيك دشمن را داراست.
برنامه ساخت آن از سال ۱۹۸۱ ميلادي در آمریکا آغاز شد و نيروي هوايي ایالات متحده سرانجام اين طرح را در ۱۹۸۷ مورد تاييد قرار داد و دستور ساخت ۱۳۲ فروند هواپيماي عملياتي را صادر كرد. اما بعد از فروپاشی شوروی سابق نیاز به ساخت این تعداد ، از هواپیمایی چنین گران قیمت بیهوده دیده شد و قرار بر ساخت تنها ۲۰ فروند هواپيماي عملياتي به علاوه يك هواپيماي آزمايشي گذاشته شد. اولين بمب افكن B- 2 در ۲۲ نوامبر سال ۱۹۸۸ در پایگاه چهل و دوم نيروي هوايي آمريكا واقع در پالمديل ساخته شد. اولين پروازش نيز در ۱۷ جولاي سال ۱۹۸۹ با همكاري مركز تست پروازي ادواردز (پايگاه نيروي هوايي ادواردز آمريكا (EAFB)) انجام شد.
برای اولین بار این هواپیمای اسرار آمیز در ۲۲ نوامبر ۱۹۸۸ ميلادي در آشيانه پالمدیل كاليفرنیا ( Palmedale California ) به نمایش عمومی گذاشته شد.
پايگاه نيروي هوايي وايت من ( Whiteman ) اولين پايگاهي بود كه در ۱۷ دسامبر ۱۹۹۳ ميزبان يك B-2 عملياتي بود .
براي ساخت این غول آهنی بسياري از شركت هاي توانمند و معتبر هواپيماسازي با يكديگر همكاري داشتند، از قبيل شركت نورثروپ گرومن ( Grumman )، بوئينگ ( Boeing )، گروه سيستم هاي راداري هاگز ( Hughes ) و شركت موتورسازي جنرال الكتريك . (GE)
البته در بين تمامي اين شركت ها نورثروپ گرومن نقش اصلي را به عهده داشت و به عنوان پیمانکار اصلی ساخت این هواپیما شناخته میشد و بقیه شرکتها در طراحی و یا ساخت قسمتهایی از این پرنده با نورثروپ گرومن همکاری داشتند .
بخش آموزشي هاگز هم وظيفه آموزش و تعليم خلبانان B-2 را به عهده داشت.
نيروي هوايي آمريكا ساخت هواپيماهاي B-2 را در سه گروه جدا درخواست كرد كه به گروه هاي ۱۰،۲۰ و ۳۰ معروف شدند.
ابتدا ۶ هواپيما تست و ۱۰ فروند هواپيما در گروه ۱۰، 3 فروند در گروه ۲۰ و ۲ فروند در گروه ۳۰ ساخته شد. طراحي هواپيماهاي هر گروه با ديگري نسبتاً فرق داشت زيرا قرار بود هر كدام وظيفه خاصي را انجام دهند.
گروه Block 10) ۱۰) : هواپيماي موجود در اين گروه آماده براي نبردهاي محدود و بدون هيچ لانچري براي پرتاب موشك هاي هدايت شونده بودند و تنها قادر به حمل بمب هاي ۲۰۰۰ پوندي MK-84 و بمب هاي اتمي گرانشي بودند. تمامي هواپيماهاي B-2 كه در گروه ۱۰ هستند در پايگاه هوايي وايت من جاي دارند.
گروه ۲۰ : (Block 20) هواپيماهايي بودند كه توانايي حمل هر دو نوع تسليحات اتمي و غيراتمي را به علاوه موشك هاي هدايت شونده GAM را داشتند. بعدها اين پرندگان به بمب هاي خوشه اي CBU/87/B نيز تجهيز شدند.
گروه ۳۰ : (Block 30) اين هواپيماها از كامل ترين بمب افكن هاي نيروي هوايي به حساب مي آيند. اولين فروند از گروهان ۳۰ در 7 آگوست سال ۱۹۹۷ تحويل داده شد. اين بمب افكن ها نسبت به گروه هاي ۱۰ و ۲۰ بسيار پيشرفته تر بودند و توانايي حمل انواع تسليحات را داشتند و همچنين فناوري رادارگريزي ( Stealth ) در آنها در نهايت دقت و به صورت بهینه انجام شده بود.
اين هواپيما كه بيشتر شبيه یک بال پرنده است توانايي پرواز تا ارتفاع پنجاه هزار پايي و قابليت سوختگيري در آسمان را نيز دارد. با يك بار سوختگيري مي تواند شش هزار مايل دريايي(يك مايل دريايي برابر با ۱۸۵۲ متر است) يعني حدود ۹۶۰۰ كيلومتر را طي كند و اين امر قدرت رسيدن به هر نقطه اي از اين كره خاكي را به او تنها در چندساعت اهدا مي كند. این هواپیما از بالا حالت W شكلي دارد.
اين هواپيما توسط چهار موتور قدرتمند توربوفن شركت جنرال الكتريك با مدل F118-GE-100 تجهيز شده كه تمامي موتورها به صورت دو به دو در داخل بدنه جاي داده شده اند. هركدام از موتورهايش ۱۷۳۰۰ نيوتن نيرو فراهم مي كنند و با چنين نیروی بالاییست که سرعتي نزديك سرعت صوت به دست مي آید. اين موتورها مجهز به سيستم كنترل حرارت هستند تا كمترين حرارت را از خود نشان دهند و رادارهاي حساس حرارتي دشمن نتوانند آنها را به آساني ببينند.
يك رادار بسيار قوي به نام ريثون Ratheon An/APQ-181 بر روی B-2 نصب شده است كه يك رادار چندمنظوره است. اين رادار تمامي تست هاي خود را در پايگاه هوايي ادواردز به خوبي گذرانده است و کاملا مطمئن و قابل اطمینان است. سيستم هاي ناوبري را شركت راكول كالينز ( Rockwell Collins ) طراحي كرده است. سامانه تاكتيكي با مشخصه TCN-250 را ساخته و سيستم كنترل فرود نيز که VIR-130A نام دارد توسط این شرکت طراحی و ساخته شده است كه بسيار دقيق و هوشمند است. تجهيزات ارتباطي را نيز شركت راكول پشتيباني كرده است و حتي يك ماهواره مخصوص ، که مسئوليت کنترل ، هدايت و ارتباط بین تمام بی دو های در حال پرواز در ماموریت های گروهي را به عهده دارد ، توسط این شرکت ( راکول ) برای پشتیبانی بهتر در مدار قرار داده شده است .
این پرنده دو سرنشينه است. خلبان در صندلي سمت چپ مي نشيند و فرمانده عمليات در صندلي راست مستقر مي شود. به همين لحاظ B-2 به نسبت B-1b كه نيازمند فرماندهي چهار خدمه و يا B-52 كه بايد پنج خدمه داشته باشد، پيشرفته تر است. محل سوخت گيري هوايي درست در پشت كابين خلبان قرار دارد و به دليل ديد بسيار كم خلبان ، سوخت گيري در آسمان با B-2 بسيار مشكل است. و از این خصوصیت به عنوان یکی از معایب این پرنده زیبا یاد میکنند .
تمامي مشخصات رادارگريزي ( Stealth ) به صورت پيشرفته در آن به چشم مي خورد. فناوري كم كردن سطح مقطع راداري ( Radar Cross Section ) به گونه اي كاملاً جديد و با همراهی طراحي آيروديناميكي بي نظير B-2 توسط مهندسان نورثروپ گرومن انجام گرفته است. همچنین تمركز خاصي بر مواد جاذب امواج ( Radar Absorbent Material ) در بدنه B-2 ديده مي شود. اطلاعات خاصي از فرمول و چگونگي اين مواد نداريم و فرمولش به صورت سري در بايگاني نيروي هوايي آمريكا نگهداري مي شود و تا کنون نیز فاش نشده است . اين مواد تقريباً تمامي انرژي امواج راداري كه با بدنه برخورد مي كنند را جذب مي كنند و اجازه برگشت به آنها را نمي دهند.
به احتمال خیلی قوی هرچه هست استفاده از نوعي آلياژ خاص در بدنه باعث رنگ سياه اين شبح شده است . چون آنگونه که میدانیم سطح این هواپیما فاقد هر گونه رنگ است .
با چنين وضعيت (حالت هاي خاص رادارگريزي) و ارتفاع پرواز بسيار بالاي آن، كمتر راداري است كه بتواند به راحتي به وجود اين شبح در آسمان پي ببرد و به راستي كه لقب بسيار شايسته اي براي او انتخاب كردند.
هزينه نگهداري اين هواپيماها بسيار بالاست . مواد به كار رفته ، هزينه طراحي ها و سيستمهاي آن به اندازه اي است كه هر فروند از آنها بالاتر از ۲ ميليارد دلار قيمت گذاري شده اند. و این قیمت حدودا معادل قیمت مقداری طلا هم وزن یک هواپیمای بی دو است .
در سال ، ۱۹۹۹ قيمت یک فروند از این هواپیما 2.1 ميليارد دلار اعلام شد.
نکته قابل توجه دیگر اینکه تنها هزینه تحقیقات برای ساخت این هواپیمای قول پیکر چیزی در حدود يك ميليارد و ۵7۶ ميليون دلار بوده است .
درآمد نفتي ايران سالانه حدود ۲۰ ميليارد دلار است كه در اين صورت ، ايران بدون هيچ خرجي در سال تنها قادر به خريد ۱۰ فروند از اين هواپيماي بمب افكن غول پيكر نامرئي است .( البته این هزینه بدون محاسبه هزینه های نگه داری و به پرواز در آوردن این هواپیماست )
نخستین عملیات اجرایی نظامی بی دو عملیاتی در خاک صربستان بود . این شبه فولادین ( یا بهتر بگوییم آلیاژین ) عمليات پروازي ای را كه با هدف تخريب یک سوم خاك صربستان انجام شد با موفقيت کامل به اتمام رساند و سالم به خاك آمريكا بازگشت.این عملیات عملیاتی بدون توقف از پایگاه میسوری آمریکا ( Missouri usaf ) به کزوو و دوباره بازگشت به پایگاه میسوری بود که با موفقیت کامل به انجام رسید .
پس از عمليات كوزوو ، نوبت به پرواز بر فراز آسمان افغانستان رسید و اين ماموريت نيز با رفت و برگشتي بدون توقف و بی هیچ مشکلی به انجام رسید و به اين ترتيب طولاني ترين عمليات B-2از پايگاه وايت من ( White Man ) در ميسوري تا افغانستان به ثبت رسید.
در سال1999 B-2 براي انجام عملياتي ديگر به سوي يوگسلاوي به پرواز درآمد. تنها اشتباه B-2 در اين عمليات منهدم ساختن سفارت چين در بلگراد بود كه که بار دیگر موجب افزایش خصومت چین با آمریکا شد . هر چند فرماندهان عمليات در پاسخگويي درخصوص اين اشتباه «نقشه هاي قديمي شهر» را توجيهي براي انهدام سفارت چين اعلام كردند و با اطمينان به رئيس جمهور آمريكا اعلام كردند كه مشكل اصلاً مربوط به سيستم هاي B-2 نبوده بلكه نقشه هايي كه در اختيار خلبان قرار گرفته، قديمي بود.
اما در مورد جنگ عراق (2003) پیش از آغاز نبرد مسئولان پروازهای بی دو گفته بودند که : فرماندهان نظامي آمريكا مي توانند نهايتاً پس از ۵ ساعت بعد از صدور فرمان خود، پرواز پر رعب و وحشت اشباح را برفراز بغداد مشاهده كنند.
اما در طول این جنگ خبر قابل توجهی از بکار گیری و پرواز این شبه رعب آور بر فراز بغداد از طرف مسعولان آمریکایی منتشر نشد و این بار هم هواپیماهای بی دو برای بار دیگر جای خود را به پدران خود ( b-52 ) دادند .
تنها خبر رسمی مخابره شده محدود به یک مورد میگردد که در آن آمده است :
يک مورد، يک هواپيمای بی-2 آمريکا که از پايگاه خود در ميسوری برخاسته بود تا سفر رفت و برگشت بدون وقفه 34 ساعته به عراق را طی کند، حدود 80 بمب حدودا 250 کيلوگرمی بر يک پايگاه نظامی عراق تخليه کرد
B-2 تمامي تسليحات خود را به صورت داخلي حمل مي كند تا سطح مقطع راداري ( Radar Cross Section ) اش بسيار كم شود. همچنين دو محفظه جداي تسليحاتي هم در وسط بدنه دارد . و توانایی حمل ، بالاي چهل هزار پوند تسلیحات را دارد.
B-2 در آزمايشاتي كه اخيراً انجام داده موفق به پرتاب موشك هاي اتمي B-61 و B-83 شده است. همچنين موشك نفوذي اتمي B61-11 را نيز با موفقيت رها ساخته و بعدها حتي موشك پيشرفته هدايت شونده AGM-129 را نيز با خود حمل كرده است.
در کل در مورد تسلیحات قابل حمل توسط این هواپیما میتوان گفت که این بمب افکن غول پیکر توانایی حمل و بکارگیری :
۱۶ موشك اتمي B61 (موشك اتمي نفوذكننده به عمق زمين ) *
۱۶ موشك اتمي B83 (موشك اتمي سقوط آزاد)
۱6موشك اتمي AGM-129 ACM (موشك اتمي پيشرفته كروز با برد تخميني ۱۵۰۰ مايل) **
۱۶ موشك اتمي AGM-131 SRAM2
80 موشك غيراتمي MK82
16 موشك غيراتمي MK82
36 موشك غيراتمي CBU87
36موشك غيراتمي CBU89
36موشك غيراتمي CBU97
۸ موشك موقعيت ياب GBU27
12 موشك موقعيت ياب JDAM ***
۸ موشك موقعيت ياب - _JSOW 154 AGM
8 موشك موقعيت ياب AGM-137TSSAM
را در خود دارد .
تمامی خلبانانB-2 آموزش دیده موسسه هاگز هستند . مدتی پیش مگ ملوين ديل ( mag Melvin deaile) بهترين خلبان این هواپیما شناخته شد و موفق به دریافت نشان خلبان خارق العاده ( Exceptional Pilot ) گردید .
اين خلبان در جريان حمله به افغانستان توانست به طور متوالی و یک سره و بدون توقف به مدت 44 ساعت با این هواپیما پرواز کند. در این مدت او سوخت مورد نیاز خود را از طریق هوا دریافت میکرد .
او قبلا خلبان B-52 بوده و از سال ۱۹۹۸ شروع به پرواز با B-2 کرده است .
جدول مشخصات :
نام : B_2 spirit
نوع : بمب افکن سنگین چند منظوره استراتژیک
موتور : چهار موتور توربوفن مدل F-118, GE-100 ساخت کارخانه جنرال الكتريك
نیروی پیشران: 17300 نیوتن برای هر موتور
وزن در هنگام برخاست ( ماکزیمم ) : ۳۳۶۵۰۰ پوند (۱۵۲۶۳۵ كيلوگرم)
وزن بار مفيد : ۴۰ هزار پوند (۱۸1۴۴ كيلوگرم)
سقف پروازی : 50000 پا ( 15152 متر )
برد : 6000 مایل دریایی ( 9600 کیلومتر ) با یک بار سوختگیری روی زمین
و 10000 مایل دریایی ( 18500 کیلومتر ) با یک بار سوخگیری مجدد در هوا
سرعت :
1 - در سطح دريا ۵۶۰ مايل بر ساعت يا ۹۱۵ كيلومتر بر ساعت
2 - در ارتفاع ۴۰ هزار پایی (۱۲۱۹۵متری) ۶۳۰ مايل برساعت يا ۱۰۱۰ كيلومتر
ابعاد :
طول: ۶۹ فوت (20.9 متر)
ارتفاع: ۱۶ فوت (5.1 متر)
فاصله بين دو سربال: ۱۶۲ فوت (52.12 متر)
مساحت سطح بال: 5.۴۶۴ متر مربع
محصول :
شرکت نورثروپ گرومن ایالات متحده امریکا
با همکاری شرکتهای بوئينگ، گروه سيستم هاي راداري هاگز ، موسسه آموزشی هاگز ، شركت موتورسازي جنرال الكتريك ، شركت راكول كالينز با همکاری نیروی هوایی ایالات متحده و ...
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
* این موشک ها موشک هایی با وزن حدود 900 کیلو گرم است که اين نوع موشک در گذشته هرگز به کار گرفته نشده بود و توسط ليزر، ماهواره و سيستم های داخلی هدايت می شود
** هر فروند موشک کروز ، يک ميليون دلار برای ارتش آمريکا هزينه دارد که علاوه بر
هواپیماهای B-2 ازروی ناوهای جنگی آمریکا هم پرتاب می شد. به عنوان مثال در جنگ عراق (2003) بيش از 750 عدد از اين موشک ها از روی ناوهای مستقر در خلیج فارس پرتاب شده است .
) Jdam يا Joint Direct Attack Munition *** موشک های جی دم (
"جی دم" يک موشک معمولی پانصد يا هزار کيلويی است که با تعبيه تجهيزاتی در انتهای آن، به موشکی هوشمند بدل می شود.اين تجهيزات شامل ملخ هايی است که توسط ماهواره و سيستم های داخلی کنترل می شود و به موشک امکان مانور می دهد.اين وسيله ، موشک را به يک سلاح دقيق با ضريب خطای 12 متر يا کمتر (نسبت به هدف)، تبديل می کند.
.به گفته يک فرمانده آمريکايی، در مواردی که از اهداف بمباران شده عکس برداری شد 99 درصد موشک ها به هدف خورد.يک امتياز ديگر اين موشک ها، هزينه نسبتا پايين آنها در مقايسه با ساير سلاح هاست. اين موشک حدود 20 هزار دلار هزينه دارد
اكثر بارش هاي شهابي در اثر بقاياي ذرات گرد و غبار دنباله دارها در صفحه مداري زمين ايجاد مي شوند و با هر بار عبور زمين از ميان اين مواد يك بارش شهابي به وقوع مي پيوندد . اتا دلوي هم حاصل عبور دنباله دار هالي 1p از مدار زمين است .
صدرا جزايري
بارش شهابي اتا دلوي ، يك بارش معمولي به حساب مي آيد . نه خيلي ناخوشايند مثل بارش شهابي فرس اعظمي و نه خيلي پر شهاب و هيجان انگيز مثل بارش شهابي برساووشي يا جوزايي .به طور كلي بارش هاي شهابي را بر اساس سرعت سمت الراسي (ZHR ) مي توان به صورت زير تقسيم بندي كرد :
الف ) بارش بزرگ : ZHR ۷۰ به بالا ( به اين معني كه شما مي توانيد در هر ساعت حدود ۷۰ شهاب در آسمان بشماريد البته به شرط آن كه كانون بارش درست در سمت الراس شما باشد و شما در زمان اوج بارش يعني برخورد توده اصلي يا مركزي با جو زمين به رصد بپردازيد )
ب) بارش معمولي : ZHR =۲۰-۷۰
ج) بارش ضعيف : ZHR =۳-۲۰ : بارش هايي چون ارابه راني – دلتا دلوي جنوبي و شمالي و.....
اكثر بارش هاي شهابي در اثر بقاياي ذرات گرد و غبار دنباله دارها در صفحه مداري زمين ايجاد مي شوند و با هر بار عبور زمين از ميان اين مواد يك بارش شهابي به وقوع مي پيوندد . اتا دلوي هم حاصل عبور دنباله دار هالي ۱p از مدار زمين است .معمولاً سرعت سمت الراسي بارش هاي شهابي با گذشت چندين سال از عبور يك دنباله دار افت مي كند به طور مثال يكي از بارش هاي بزرگ سال را بررسي مي كنيم :،بارش شهابي برساووشي كه منشاء آن دنباله دار سوييفت تاتل است .
اين بارش در سال هاي ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۴ ، ZHR برابر ۴۰۰ داشت اما اين مقدار تا سال ۲۰۰۰ به عدد ۱۲۰ تقليل يافت و تابستان سال گذشته با ZHR كم تر از ۸۰ موجب شگفتي همه شد . بارشي كه تا چند سال اخير از بهترين بارش هاي شهابي سال بود تا ۴ الي ۵ سال ديگر به يك بارش شهابي معمولي تبديل مي شود .
اما در اين بين دو عامل مي تواند بارش هاي شهابي را قوت بخشند :
الف ) بازگشت دنباله دار و برجاي گذاشتن ذرات جديد ( البته بسيار بعيد است كه دوباره كانون بارش شهابي در همان صورت فلكي قرار بگيرد)
ب) برهم كنش هاي گرانشي سيارات ديگر به خصوص سياره مشتري كه ممكن است باعث تراكم گرد و غبار و در نتيجه افزايش يا حتي كاهش سرعت سمت الراسي شود . در مورد بارش اتا دلوي مورد دوم موثر خواهد بود . انجمن بين المللي شهاب ها (IMO) پيش بيني كرده از سال ۲۰۰۸ تا سال ۲۰۱۰ بارش اتا دلوي به يك بارش بزرگ تبديل مي شود . حتي ممكن است ZHR آن به عدد ۱۰۰ نزديك شود .
اما امسال چطور ؟ در سال گذشته بارش اتا دلوي ZHR حدود ۳۰ از خود نشان مي داد . اما امسال به دليل مواردي كه ذكر شد ZHR در حدود ۵۰ تا ۶۰ خواهد داشت .اين بارش از حوالي ۱۰ فروردين تا ۲۵ ارديبهشت فعال خواهد . اما زمان اوج آن حوالي ۹صبح روز شنبه ۱۴ ارديبهشت ماه(به وقت مركزي ايران ) خواهد بود .البته نا اميد نشويد . ساعت اوج بارش كه از پيش اعلام مي شود ممكن است حتي به اندازه ۴ تا ۵ ساعت خطا داشته باشد . به هر حال ۲ ، ۳ ساعت خطا در محاسبه زمان اوج بارش كاملاً معمولي است .بنابراين رصدگران مي توانند كار خود را از زماني كه كانون بارش ( نقشه ) به ارتفاع مناسب ۲۰ الي ۲۵ درجه از افق مي رسد شروع كنند . به طور قطع عرض هاي جنوبي تر و نوار هاي غربي تر كشور شانس بيشتري براي رصد هر چه بهتر اين پديده خواهند داشت .
مهم ترين خصوصيت اتا دلوي طول بزرگ كماني است كه روي آسمان طي مي كند . همين باعث مي شود رصدگران سرعت زاويه اي شهاب را كم تصور كنند در حالي كه اين طور نيست . در مورد نورانيت شهاب ها فعلاً نمي توان پيش بيني انجام داد.اما با چه روشي بارش را رصد كنيم ؟ اگر مي خواهيد علاوه بر لذت بردن از مشاهده شهاب ها به كار علمي هم دست بزنيد ما ثبت كردن بارش را به شما توصيه مي كنيم .در مورد ثبت بارش شهابي به شيوه مشاهده مستقيم روش هاي مختلفي آمده كه خيلي از آن ها اكنون منسوخ شده اند و مورد قبول مراجع معتبر نيست . اما از آن جا كه اطلاعات شما مي تواند آناليز شود و در كنار داده هاي رصدگران ديگر داده هاي ارزشمندي را در اختيار محققان قرار دهد بسيار مناسب است كه به شيوه هاي تاييد شده دست بزنيم تا گزارشمان قابل ارائه باشد .
اگر به سايت www.imo.net كه معتبرترين سايت اطلاع رساني و تحليل بارش هاي شهابي است ، سري بزنيد براي رصد بارش ها به شيوه مشاهده مستقيم به فرمي برخورد خواهيد كرد كه مي بايست اطلاعات خواسته شده را به عنوان گزارش رصد در آن پركنيد . (لازم به ذكر است در متود رصدي سازمان بين المللي شهاب ها ، رصد گروهي وجود ندارد و تنها يك نفر رصد مي كند)
نمونه هايي از پارامتر هاي لازم براي يك گزارش كامل و توضيحاتي در مورد آن ها را در ذيل خواهيد ديد :
الف ) بازه هاي زماني : در مورد بارش اتا دلوي به خاطر بالا نبودن تعداد شهاب ها مي توان بازه هاي زماني بلند حتي ۱ يا ۲ ساعته انتخاب كرد . لازم به ذكر است در صورتي كه مدتي از يك بازه زماني صرف كار هاي اضافي مانند پركردن برگه و... شود، بايد به صورت زمان موثر قيد شود .
ب) ميدان ديد : با توجه به اين كه كار رصد را يك نفر انجام مي دهد بنابراين يك ميدان ديد محدود داريم كه اندازه ي آن حداكثر ۱۳۰ درجه است . بنابراين مي بايست از اين ميدان ديد به بهترين وجه استفاده شود . مناسب ترين مكان براي نگاه كردن ۴۰ الي ۵۰ درجه از كانون بارش است . فراموش نكنيد مركز ميدان ديدتان را به صورت ميل و بعد ( با دقت ۱۰ درجه ) و يا يك ستاره بيان كنيد .
ج)حد قدر آسمان : منجمين آماتور معمولاً از دو روش براي به دست آوردن حدقدر آسمان استفاده مي كنند :يكي روش كلاسيك يعني مشاهده مستقيم براي يافتن قدر كم نورترين ستاره و دومي شمارش ستارگان كه دومين روش براي ثبت حدقدر مناسب است زيرا مقدار عددي حدقدر در فرمول نهايي محاسبه ZHR مورد استفاده قرار مي گيرد و لازم است دقت كافي را داشته باشد .يك سري مناطق استاندارد براي شمارش ستارگان در آسمان دسته بندي شده است كه در آن ها با داشتن ستارگان قابل ديد با چشم مي توان به حد قدر آسمان دست يافت . اما در مورد اين بارش شهابي مثلث دجاجه بهترين انتخاب است . ( براي اطلاعات بيشتر در مورد روش شمارشي و مثلث دجاجه ، نجوم ۱۱۵ را ببينيد )
د) قدر شهاب : حدس زدن قدر شهاب با دقت ۰.۵ واحد از مهارت هاي اساسي رصد بارش هاي شهابي است كه تنها با مهارت بدست مي آيد . اما اگر تازه كار هستيد بهتر است از قدر ستارگاني كه در آسمان مي بينيد كمك بگيريد .اگر به فرم گزارش نگاه كنيد جدولي در انتهاي آن مي بينيد كه مي بايست در آن تعداد شهاب هايي را كه از هر قدر ديده ايد يادداشت كنيد . (مثلاً اگرتعدادي شهاب از قدر ۵/۵ ديديد نصف تعداد را در ستون قدر ۵ و نصف ديگر را در ستون قدر ۶ بگذاريد )
يك نكته ي بسيار مهم : شما در قدر سنجي شهاب هايي كه در نزديك افق هستند ًمي بايست حتمااز قدر ستارگان هم ارتفاع بهره ببريد . دليل اين كار اثر جذبي نور در جو است .
ه)داده هاي ديگر :
-رنگ شهاب ( توجه داشته باشيد رنگ براي شهاب هاي كم نور تر از قدر ۲ فاقد هر گونه معني و نتيجه گيري است )
| راهنمای عکاسی و فیلم برداری از خورشید گرفتگی |
|
نوشته شده اکبر نعمتی | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
بهار امسال با یک پدیده نجومی آغاز شده است و نوید یک سال نجومی و پر رویداد را می دهد. 9 فروردین امسال باز هم جهان شاهد یک پدیده زیبای نجومی به نام خورشید گرفتگی است. با اینکه نوار سایه از کشورمان عبور نکرده و این خورشید گرفتگی در ایران به صورت جزئی است اما در کشورهای همسایه همچون ترکیه این کسوف به صورت کلی قابل مشاهده است. بسیاری از منجمان آماتور ایرانی بار سفر نوروزی خود را بسته اند تا نوروز امسال را نجومی آغاز کنند. این مقاله راهنمایی است برای علاقمندانی که مایل هستند این پدیده شگفت انگیز را چه در داخل و چه در خارج از ایران ثبت کنند.
برای عکاسی از خورشید دو راه دارید:
عکاسی غیر مستقیمیکی از راه های رصد خورشید و پدیده های آن تشکیل تصویری از آن روی پرده است. ممکن است این تصویر در یک اتاق
 تاریک به وجود آمده باشد و یا تصویری باشد که با یک دوربین یا تلسکوپ بر پرده تشکیل شده است. در این روش کافی است دست همانند عکاسی از منظره ای معمولی، با تنظیم دوربین بر تصوری که روی پرده تشکیل شده است، از خورشید عکس گرفت. عکس هایی که با این روش تهیه می شوند واضح و دقیق نیستند اما عکاسی با این روش بی خطرترین روش عکاسی از خورشید است که هیچ گونه خطری متوجه چشم عکاس نمی شود.
عکاسی مستقیماز خورشید و پدیده خورشید گرفتگی (کسوف) می توان به صورت مستقیم هم عکاسی کرد. این عکاسی می تواند با
 دوربینی معمولی (آنالوگ و یا دیجیتال) که فیلتر مناسبی بر روی لنز آن نصب شده است و یا ترکیبی از تلسکوپ و دوربین و فیلتر با یکدیگر باشد. پس شما باید فیلتر مناسب برای عکاسی از خورشید را پیدا کنید. یکی از فیلتر هایی که ارزان قیمت و در دسترس می باشد شیشه ماسک های جوشکاری است. این شیشه ها درجه تیرگی متفاوتی دارند و این درجه تیرگی با یک عدد مشخص می شود. فیلتر مناسب برای رصد و عکاسی فیلتر نمره 14 یا 12 می باشد که می توانید آن را از ابزار فروشی ها تهیه نمایید. این نکته مهم را هم فراموش نکنید که برای عکاسی نمی توانید دو شیشه نمره 7 یا 6 را به هم به چسبانید تا شیشه 14 بدست آید. چون به علت انعکاس های پی در پی در مرز دو شیشه کیفیت تصویر بسیار پایین می آید و حتی ممکن است هاله ای بسیار پرنور در اطراف تصویر تشکیل شود. در این فیلتر ها تصاویر خورشید سبز است. به غیر از فیلتر جوشکاری می توانید از لایه داخلی فلاپی دیسک ها (قسمت مغناطیسی آن که اطلاعات روی آن ثبت می شود) و یا دیسک های فشرده ( CD ) هم به جای فیلتر برای عکاسی استفاده کنید. از هر نوع فیلتری که استفاده می کنید، باید آن را به اندازه دهانه لنز دوربین و یا کوچکتر از آن ببرید و قابی برای آن درست کنید. این قاب باید طوری ساخته شود که به راحتی روی دهانه لنز قرار گیرد و در ضمن هنگام تنظیم دوربین جلوی دست شما را نگیرد عین حال ورود نور از اطراف فیلتر و قاب به لنز شود. بهترین روش این است که یک نوار مقوایی سیاه رنگ به عرض 3 سانتی متر و طول 10 تا 40 سانتی متر (متناسب به قطر دهانه لنز دوربین) تهیه کنیم و آن را به دور لنز حلقه کنیم، طوری که به راحتی روی بدنه لنز حرکت کند. سپس آن را خارج می کنیم و فیلتر را طوری روی آن نصب می کنیم که در اطراف آن منفذی وجود نداشته باشد. بعد ازتهیه فیلتر و قاب آن باید یک سری عکس با سرعت های مختلف و با فیلتر از خورشید بگیرید. برای مثال از یک تا یک هزارم ثانیه (1000/1 ثانیه). با ظهور فیلم و مقایسه عکسها می توانید بهترین زمان نوردهی را برای فیلتر خود پیدا کنید. به این ترتیب با زمان بدست آمده به راحتی می توانید از تمامی مراحل خورشید گرفتگی جزئی عکاسی کنید.(عدد نسبت کانونی و یا همان دیافراگ را حتما" به خاطر داشته باشید).
اندازه تصویر خورشید بر روی عکس چقدر است؟اندازه تصویر خورشید بر روی فیلم 135 با یک لنز نرمال (50 میلی متر) 46/0 میلی متر است. با افزایش فاصله کانونی لنز اندازه خورشید هم بزرگتر می شود. برای مثال با یک لنز 1000 میلی متری قطر خروشید بر فیلم 2/9 میلی متر خواهد بود.
 عکاسی از مراحل جزئی کسوفهمانطور که در بالا توضیح داده شد حتما باید از فیلتر برای عکاسی از مراحل جزئی خورشید گرفتگی استفاده کنید. اگر
 فیلم با حساسیت کم پیدا کنید ( ASA 50 ) پیدا کردید برای عکاسی از مراحل جزئی کسوف بسیار مناسب است. اگر از دوربین های دیجیتال هم استفاده می کنید بهتر است که در هنگام عکاسی درجه ISO پایین (پایین تر از 100) را در دوربین انتخاب کنید. توجه داشته باشید به هیچ وجه دوربین دیجیتال خود را بدون فیلتر به صورت مستقیم به سمت خورشید نگیرید، چون ممکن است CCD دوربین شما به کلی آسیب ببیند. ( CCD آشکار ساز حساسی است که برای تبدیل نور به علائم الکتریکی استفاده می شود و کار فیلم عکاسی در دوربینهای عکاسی را انجام می دهد.)
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
عکاسی از دانه های بیلی 
علت حرکت جو به وجود می آید. درست همانند سایه هایی که بر کف حوض یا استخر به هنگام تلاطم آب تشکیل می شود. سرعت حرکت این نوراها زیاد است و در ضمن تصاد نوری (کنتراست) زیادی هم ندارد و عمرشان نیز کوتاه است. به همین دلیل عکاسی از آن بسیار مشکل است و توصیه نمی کنیم زیاد به آن توجه کنید. ولی در صورت تمایل به این کار سرعت دروبین را روی 500/1 و دیافراگم را روی 2/ f تنظیم نمایید. 
می دارد تا برای دیدن و ثبت این زیبایی کیلومترها مسافرت کند. دقت کنید برای عکاسی از این پدیده حداکثر حدود 7 دقیقه فرصت دارید در کسوف 9 فرودین 1385 شما اگر در نوار سایه قرار داشته باشید حداکثر 4 دقیقه فرصت دارید. به دونکته توجه کنید اول اینکه حداکثر فاصله کانونی لنز و یا تلسکوپی را که انتخاب می کنید در حدود 1500 میلی متر باشد و دوم اینکه هرچه زمان نوردهی بیشتر باشد اندازه تاج روی فیلم بزرگتر خواهد بود. برای نوردهی مناسب می توانید از جدول های زیر استفاده کنید و یا از رابطه بالا برای محاسبه زمان نوردهی به ازای B=5 بهره بگیرید. |
نسبت کانونی (دیافراگم) |
حساسیت فیلم ( ISO ) | ||
|
100 |
200 |
400 | |
|
2 |
125/1 |
250/1 |
500/1 |
|
8/2 |
60/1 |
125/1 |
250/1 |
|
4 |
30/1 |
60/1 |
125/1 |
|
6/5 |
15/1 |
30/1 |
60/1 |
|
8 |
8/1 |
15/1 |
30/1 |
|
11 |
4/1 |
8/1 |
15/1 |
|
16 |
2/1 |
4/1 |
8/1 |
|
22 |
1 |
2/1 |
4/1 |
|
نسبت کانونی (دیافراگم) |
حساسیت فیلم ( ISO ) | ||
|
100 |
200 |
400 | |
|
2 |
30/1 |
60/1 |
125/1 |
|
8/2 |
15/1 |
30/1 |
60/1 |
|
4 |
8/1 |
15/1 |
30/1 |
|
6/5 |
4/1 |
8/1 |
15/1 |
|
8 |
2/1 |
4/1 |
8/1 |
|
11 |
2 |
2/1 |
4/1 |
|
16 |
5 |
2 |
2/1 |
|
22 |
11 |
5 |
2 |
راهنمای عکاسی با تلسکوپ از خورشید گرفتگی
روش مستقیم ( Afocal )
روش غیر مستقیم ( Prime Focus )
وصل می کنیم. این روش مانند این است که شما لنزی با فاصله کانونی بیشتر را به دوربین وصل کرده اید. کیفیت تصویر بسیار خوب اسن و تنظیم و هدایت دوربین و تلسکوپ بسیار ساده است. توصیه می کنیم اگر از دوربین دیجیتال در این روش استفاده می کنید حتما از نوع SLR بهره بگیرید که قابلیت جدا کردن لنز از دوربین وجود دارد. البته این نوع دوربین ها جزو دوربین های گران قیمت دیجیتال می باشند. البته با روش های ابتکاری با دوربین های دیجیتال معمولی نیز می توانید به این روش عکاسی کنید. روش پخش تصویر از چشمی ( Eye Piece Projection )
فیلم برداری از کسوف
طبیعتی نیز در آسمان بالای سرمان داریم که اگر در این طبیعت نیز دقت بسیار کنیم خواهیم دید حتی می تواند بارها زیباتر و فریبنده تر از طبیعت رمینی ما می باشد.
بیژن فرامرزی
